:: صفحه‌ی اول     :: درباره‌ی ما     :: تماس با ما
پنجشنبه، ۲ آذر ۱۳۹۶
:: English Section
P گزارش
در ثنای دانایی نهادینه شده... حنانه شو… حنانه شو!

Bahram Hooshyar Yousefi بهرام هوشیار یوسفی ستون حَنّانه (به معنی ستون نالان) لقبی است استعاری برای یکی از ستون‌های چوبی مسجد النبی در مدینه. روایت است که «پیامبر اسلام (ص) پیش از اتمام ساختمان مسجد به هنگام سخن راندن پشتش را به این ستون که از تنه نخل ساخته شده‌بود تکیه می‌داده و زمانی که پس از آن تصمیم گرفت از بالای منبر سخنرانی کند این ستون آغاز به نالیدن کرد...». هومن فروغمند، معمار و محقق، با اشاره به مفهوم ذینفعان یک اثر معماری در جایی سوال میکند که اگر بخواهیم در بازار تهران تغییر کالبدی ایجاد کنیم با چه ذی نفعان و ذی نفوذانی مواجه می شویم؟ چه ارگانهای دولتی و غیر دولتی می توانند بر طرح تاثیر بگذارند؟ اهداف گروههای درگیر کجا در توافق است و کجا در تضاد؟ چه کسی مسولیت مدیریت و تغییر فضاها را به عهده دارد؟ متخصص نماینده کیست و از منافع چه کسی دفاع می کند؟

طبعا شکل گیری و محتوای حس مکان به شرایط اجتماعی و اقتصادی آحاد ملت ارتباط دارد و حتی در عصری که از آن به عصر جهانی شدن یاد میشود، بخش عمده زندگی در فضاهایی بدون تعلق می گذرد که با توجه به منطق زندگی امروز و معمولا متاثر از تغییر شرایط اقتصادی شکل یافته است. در صدر اسلام «ساخت کالبدی مکان ها» در مدینه و کوفه تقریبا مطرح نبود، بازار تقریبا هیچ بنایی نداشت و در مسجد نبی اکرم از معماری و تزئین خبری نبود اما از حس مکان چرا! ستون حنانه که صرفا یک ستون چوبی بود و تا قبل از ساخت منبر رسول اکرم به آن تکیه می­کرد در خاطره جمعی شاعران (مولانا حافظ و بسیاری دیگر) و تاریخ دانان و... باقی ماند. خانه ی پیامبر (ص) در مدینه با پلانی مربع با ابعادی حدود ۵۶ در ۵۶ متر با پوشش تیر و ستون و ۹ اتاق در خارج سمت شرقی آن و حیاطی که ۷۵ درصد کل فضای خانه را شکل می داد، چه بسا به عنوان نخستین الگوی مساجد مسلمانان محسوب می شود. مساجد اولیه با سادگی و قداست خاصی ساخته می شدند تا نمادی از مفاهیم واقعی اسلامی و تعلق به تمام طبقات اجتماعی باشند…. البته این سادگی در فرم و ظاهر در دورانهای بعد تغییر پیدا کرد و با محوریت تقدس و اقتدار مکان های مذهبی تلفیق گردید چه، منطق ساخت مکان در هر دوره شرایط خود را دارد.
با نگاهی به سند چشم‌انداز ۲۰ ساله كشور و نيز برنامه های توسعه، حفظ ارزش‌های فرهنگی و تاريخی و هويت‌بخشی به شهرها و مراكز جمعيتی قرار است که در اولويت قرار بگیرد؛ به‌‌نظر میرسد برای نيل به اين اهداف، تغييرات عمده در نگرش مسولين و متوليان شهرسازی و معماری كشور و نيز مديريت‌های شهری ضروری باشد. فضای كالبدی، آنجایی که عرصه سازگاری فرد با محیط انسانی و فرهنگی پیرامون را در جایگاه عاملی مشارکت‌دهنده فراهم می‌سازد، آنچه و آنکه به این فضا شكل می‌بخشد، اهمیتی ملی به خود می‌گیرد و البته نتیجه چیزی نخواهد بود جز نیازهای واقعی و طبیعی همین محیط و در سر سلسله‌ آن‌ها تعاریف فرهنگی/اجتماعی آن. در این راستا وظیفه‌ اجتماعی معمار، در مقام شخصیتی خلاق كه باید این روند را شكل دهد و سرمایه گزار در جایگاه شخصیتی مسول که باید از این روند حمایت کرده و بستر همدلی را فراهم سازد، براستی شایسته تامل است؛ از طرف دیگر، اعضای جامعه به‌عنوان كاربران هستند كه باید همچون ساحت‌های دیگر فرهنگی/اجتماعی، در مقام مخاطب معماری، با نظارتی هوشمند جویای حق انسانی و شهروندی خود در محیط مصنوع باشند و مراتب توازن تولید ارزش های ماندگار فرهنگی و سود اقتصادی را در عرصه ساخت و ساز فراهم سازند و نهایتا مسولین شهری با تعریف معیار هایی بر جریان این تعامل نظارت داشته باشند.
چالش های طراحی منحصر به فرد و پیچیده هستند و راه حلهای چندگانه ای برای آنها وجود دارد. طبیعت آنها غیر قطعی و به ندرت یک راه حل واحد برای حل مشکلات آنهاست. بنابرنظریه بوچانان " جدا از آنچه طراح در ذهن خود تصور می کند، موضوع طراحی به طور بالقوه در محدوده جهانی مطرح است. مدیریت دانش، مدیریت دانایی یا مدیریت اندوخته‌های علمی (به انگلیسی: Knowledge management - KM) به معنای در دسترس قرار دادن نظام‌مند اطلاعات و اندوخته‌های علمی است، به گونه‌ای که به هنگام نیاز در اختیار افرادی که نیازمند آنها هستند، قرار گیرند تا آنها بتوانند کار روزمره خود را با بازدهی بیشتر و موثرتر انجام دهند. مدیریت دانش شامل یک سری استراتژی و راهکاربرای شناسایی، ایجاد، نمایندگی، پخش وتطبیق بینش‌ها و تجارب در سازمان می‌باشد. برنامه اجرایی مدیریت اندوخته‌های علمی بر این دو جزء اصلی بنا می‌شود: ۱.فرایندهایی که این اندوخته‌ها را مدیریت می‌کنند، ۲. ابزار و تمهیداتی که دسترسی به این سرمایه‌های علمی را آسان می‌کنند. تمامی چالشهای طراحی ، در پروژه هایی که در آن درگیر میشوند، دارای بعدهای ذهنی مهمی هستند. مفهوم ذهنی "توانایی" به معنی نیاز به بررسی موضوع (به عنوان مثال، طراح یا تیم طرحی) در رابطه به چالش مورد نظر است. بحث اصلی محققین تنها در "نگرش طراحی" در مدیریت نیست بلکه رویکرد اساسی به سمت "نگرش در تصمیم گیری" برای حل مسایل است. بنابر این پژوهشها، آموزش مدیریت و حرفه ای بودن به شدت متکی بر رویکردهای محدود فنی و منطقی است که فضای کمی برای تخیل و خلاقیت باقی می گذارند. به طور معمول، مدیر یک دفترشخصی است که با مجموعه ای از گزینه های تصمیم گیری روبرو است که باید در این میان به یک انتخاب مطلوب دست زند.از دیدگاه طراحی، این انتخاب یک امر بدیهی در طراحی به نظر می رسد، اما از دیدگاه کسب و کار و مالی،از گسترش طیف وسیعی از گزینه های نادرست باید اجتناب کرد و مجموعه ای از گزینه های مطلوب در مناطق کلیدی (نظیر محصولات جدید، روند نوآوری و خلاقیت، استراتژی کسب و کارو ساختار سازمانی) باید مد نظر قرار گیرند. تجربه نشان می دهد که دیدگاهها و گرایشها در محیطهای پایدار و روشن جایی که تمامی گزینه ها به خوبی ارزیابی شده اند قابل اعمال است. با این حال، در چالش بر انگیز ترین مراحل ، استراتژی، نوآوری، بازاریابی ، مدیریت نیروی انسانی و راهبری- ثبات عمل و مرزهای هنجار ملاک نیستند و زمانی که گزینه ها نامعلوم هستند، نگرش و دیدگاه طراحی مد نظر است. از نظر تاریخی، اساس علمی مدیریت مدرن نیازمند جایگزنی و توازنی دوباره در رویکرد خلاقیت و طراحی مبتنی به مدیریت است. «مدیریت دانش، کاملاً یک روش جدید مدیریت را معرفی می‌کند. این مفهوم بر تبدیل موهبتهای عقلانی کارکنان و سازماندهی نیروهای سودمند درونی اعضاء کارکنان – نیروی رقابت و ارزش جدید- عمل می‌کند. مدیریت دانش بر پیوند اطلاعات با اطلاعات، اطلاعات با فعالیت‌ها و اطلاعات با فرد- برای تحقق اشتراک دانش (از قبیل دانش ضمنی و دانش صریح) توجه دارد؛ و با مدیریت اطلاعات کاملاً متفاوت است...». هنگامی که مطالعات طراحی و نوآوری به طور هدفمند ادغام شوند آنگاه می توانند جایگزین های قانع کننده ای برای روشهای سنتی در دفاتر طراحی شده، به عنوان یک نهاد عقلانی عمل کنند. در این صورت، مدیریت دانش و نوآوری و تفکر طراحی، ویژگیهای اجتماعی و شخصیت خلاق را در زمینه تصمیم گیری در دفاتر پر رنگتر کرده، روشهای درک گشتالت و یا سازماندهی، الگوهایی برای راهبری خلاق را تامین می کنند. حنانه استعاره ای است از عنصری معمارانه فریادزنان در جستجوی حقیقتی لایزال معطوف به دانایی کل؛ دانایی ای که در قدم اول با قابلیت مدیریت و نظام مندی تحصیل شود و در غایت منجر به آگاهی، اشراف و شهود گردد.

P تبلیغات
دانشگاه آزاد اسلامی واحد امارات در رشته کارشناسی ارشد شهرسازی دانشجو می پذیرد
 مسترکلاس تخصصی ژورنالیسم در حوزه شهر و معماری