:: صفحه‌ی اول     :: درباره‌ی ما     :: تماس با ما
پنجشنبه، ۵ مرداد ۱۳۹۶
:: English Section
P گزارش
با تداوم پویا، سارا کلانتری و رضا صیادیان؛ با آثار معماری و تدریس تاثیر می گذاریم نه با فعالیت صنفی

 پیام رجامند
مصاحبه من با زوج معمار جوانی که از دوران دانشجویی با یکدیگر ازدواج کرده و کار می کنند در دفترشان و حدود یکسال پیش انجام شد به همین خاطر مصاحبه شامل پروژه های اخیرشان نشده است. برای این که مصاحبه جنبه دانشجو پسند داشته باشد و به درد معماران جوان وتازه کار بخورد بحث از تجربه های دوران دانشگاه این دو معمار و راه ورودشان به حرفه و توصیه به معماران تازه کار آغاز شد و در ادامه بحث وضعیت زنان در بازار کار پیش آمد. در کنار پرداختن به ایده و روند طراحی، مساله فرهنگ و هویت ایرانی و نحوه تعامل با کار فرما، سعی کردم درباره بیشتر پروژهای آنان که تا یکسال پیش در وبسایت شرکتشان معرفی شده بود از آنان بپرسم حتی درباره پروژه ای که زیاد از آنها راضی نبودند و با خنده گفتند باید از روی سایت شرکت حذفش کنند. در پایان درباره یکی دوتا ازموضوع های بحث برانگیز روز در معماری ایران از آنان پرسیدم.

آرونا: برای بررسی سرگذشت معماری شما از دوران دانشجویی تان شروع می کنم، چقدر از آنچه در دانشگاه آموختید بعدا به دردتان خورد؟

کلانتری: من فارغ التحصیل کارشناسی ارشد دانشگاه آزاداسلامی تهران مرکز هستم، در دوره تحصیل این شانس را داشتیم که از دوره فوق دیپلم تا ارشد یک سره با اساتید بزرگ وصاحب نام کار کنیم . پایه خیلی از این ایده های امروزی کار ما در همان دوره دانشجویی شکل گرفته است و بعد ها پخته تر شده است. در آتلیه های دانشگاه آزادی و راحتی ای برای فکر کردن داشتیم که الان من همان سبک را در تدریس خودم دارم و زیرساخت کارهای امروزی ما شد.

 تداوم پویا، سارا کلانتری و رضا صیادیان


آرونا: پس در مجموع از دانشگاه راضی بودید

کلانتری: بله از دانشگاه راضی بودم

صیادیان: سابقه فعالیت من در رابطه با معماری برمیگردد به قبل از دانشگاه ، زمانی که در 15 سالگی یک دوره نقشه کشی گذراندم و در دوره دبیرستان در هفته یک روز را در یک آتلیه معماری می گذراندم. در مورد دانشگاه هم تجربیاتی کسب کردیم که با ارزش بود. ما در دوره ای دانشجو بودیم که می شود گفت نوعی تغییر سیستم را تجربه کردیم.آن زمان کامپیوترتازه داشت وارد سیستم دیزاین می شد وآن را به نوعی ارتقا می داد. در نتیجه ما متعلق به نسلی بودیم که هم سیستم دستی وهم تجربه گذار به دوره تکنولوژی کامپیوتری را تجربه کردیم . الان که خودمان در موقعیت مدرس قرار گرفته ایم وقتی مقایسه می کنم با زمان خودمان می بینم که شرایط یک تغییر بنیادی کرده است،اتفاقی که افتاده این است که دانشجویان معماری امروز به لحاظ کمی و تعداد خیلی رشد زیادی کرده اند وتعداد دانشکده ها زیاد شده است در حالی که این رشد در سطح کیفی به همان اندازه اتفاق نیفتاده است. وقتی شما کیفیت را بالا می برید وهمزمان نگاهتان کیفی نیست طبیعتا باعث تنزل در نتیجه می شود افتی است که در دانشکده ها شاهدیم.

آرونا: یعنی دانشجو زیاد شده است ولی به همان نسبت استاد خوب زیاد نشده است ؟

صیادیان: فقط مساله استاد نیست مساله اتمسفر است .آن زمان که ما دانشجو بودیم در دانشکده معماری تهران مرکز اتمسفری جاری بود که تنفس ، رشد وفکرکردن در آن شخصیت حرفه ای ما را شکل می داد پخته می کرد. ارتباط سال بالایی ها با سال پایینی ها. این ارتباط خیلی کمک می کرد وگرنه بخش زیادی از اساتید آن زمان امروز هم هستند امروز هم زحمتشان را می کشند و تازه اساتید جوان وتازه نفسی هم اضافه شده اند.

آرونا: پس به نظر شما دانشجویان ما الان یک مقداری مشکل یادگیری دارند؟


صیادیان: تقصیر به گردن تنها یک عامل نیست .با در نظر گرفتن همه عوامل می شود گفت آیا دغدغه کیفیت هم بوده است؟ خیر متاسفانه. یک بحران جمعیتی بوده است که پاسخ عجولانه ای به آن داده شده است این نسل که طی سالها وارد جامعه می شوند تازه در اینده عواقبش مشخص می شود .

آرونا: در مجموع من اینطور فهمیدم که به نظر شما دانشجویان باید در دوران دانشجویی زیرساخت حرفه ای شان را بچینند ونگویند که حالا فارغ التحصیل بشویم بعدا می رویم دنبال معماری

صیادیان: بله معماری فقط یک رشته تحصیلی نیست یک روش زندگی است. وقتی این روش را انتخاب می کنید خوابیدن وبیدار شدنتان با معماری گره خورده زندگی تان در خدمت این حرفه است ودامنه آن آنقدر گسترده است که انگار چند حرفه دارید.

آرونا : الان یاد افتاد یکی از شاگردان سابق آقای بهرام شیردل در یک سخنرانی گفت زمانی که در شرکت او بودیم ایشان می گفت "مگه با آبگوشت هم میشه پروژه خوب کار کرد" این سوال برای من پیش امد که معمار باید در همه جنبه های زندگیش نگاه معمارانه داشته باشد ؟

صیادیان: قطعا، یک پنجره شخصی به جهان باز می کنید نمی شودهر روز از این جلد در آمد و دوباره رفت در آن

کلانتری: در بعضی از رشته ها ساعت کار که تمام شد وارد فضای جدیدی می شوید ولی معماری وهنر این طور نیست

صیادیان: چون به موضوع خوراک اشاره کردید می خواهم بگویم که هنگامی که کار فکری می کنید باید پیش فرض هایی را رعایت کنید و شرایط را برای فکر کردن مهیا کنید از تغذیه گرفته تا خواب و ورزش و کلا سبک زندگی

آرونا : منظور من این است که مثلا شما به عنوان معمار باید غذا پختنتان با مردم دیگر فرق بکن؟ با مثلا این که هر فیلمی را نمی بینید یا موسیقی خاصی گوش کنید.

صیادیان: نه به این حصار کشیدن ها اعتقادی ندارم چون شما اینطوری خودتان را از مردم جدا می کنید در حالی که معماری مردمی ترین هنر است و معمار قراراست در داد وستد احساساتش را با مخاطب به اشتراک بگذارد و چیزهایی کسب کند که مواد اولیه وسرمایه هاییست ایده ها را شکل می دهد وسپس پروژه ها را.

کلانتری: معمارهای نسل گذشته که خیلی پروژه های دولتی کار می کردند بعضا ارتباط خیلی تنگاتنگی با مردم نداشتند ولی نسل ما کارفرمایانش بیشتر بخش خصوصی است و باید ببینیم مردم چه نیازهایی دارند تا در قالب معماری به آن نیازها پاسخ مناسب بدهیم.

یادم می آید با کارفرمایی صحبت می کردم که می گفت معماری که قبلا با او کار می کردم نمی دانست که باید مذهبی بودن مردم را در نظر بگیرد و من به عنوان یک فرد مذهبی چه نیازهایی دارم.

آرونا: نقطه شروع شما برای ورود به بازار کار چگونه بود؟

صیادیان: اولیت تجربه جدی ما که تجربه مشترک ما هم بود واجرا شد سال 81 اتفاق افتاد

کلانتری: ما در همان دوره دانشگاه آشنا شدیم و ازدواج کردیم. از همان ترم 4 دانشگاه شروع کردم به تجربه کارآموزی در بیرون دانشگاه از جمله در وزارت مسکن وشهرسازی که داشتم مراحل استخدامی را طی می کردم که منصرف شدم چون

آدمی نبودم که اهل کارمندی و سر ساعت آمدن ورفتن وکارت زدن باشم (خنده)

صیادیان : فضا ی شرکتی که دانشجویان تازه فارغ التحصیل شده برای شروع کارآموزی انتخاب می کنند خیلی تعیین کننده است و روی زندگی کار آینده انها تاثیر می گذارد توصیه من این است که شرکتی را انتخاب کنید که کارش به دیدگاه شما نزدیک است ودر آینده می خواهید با نگاهی از نوع آن نگاه کار کنید.

آرونا : چون دیدم در کشور کنفرانسی به نام کنفرانس ملی زن ومعماری برگذار خواهد شد می خواهم بحث جنسیت را پیش بکشم. این طور که من خواندم در کشورهای غربی این بحث مطرح است که معماری رشته ای مردانه است و ایا ایران هم این گونه است؟ شما از کیفیت وکمیت حضور زنان در بازار کار معماری ایران راضی هستید؟

کلانتری: در دانشگاه ها شاید 80-70 درصد دانشجوها دختر هستند.بعد از فارغ التحصیلی آقایان معمولا موفق تر هستند مخصوصا در اجرا. چه اتفاقی می افتد که بعد از فارغ التحصیلی خانم ها به دلیل مشکلاتی عقب نشینی می کنند احتمالا به دلیل ازدواج یا مسئولیت های بعد از ازدواج. آقایان در بازار کار ماندگار ترند وخانم ها بیشتر در ادارات ومسئولیت های مشخص در دفاتر مشاور فعالیت می کنند ودر سطح مدیریتی کمتر. در کشورهای دیگر هم همینطور است .زمانی که در "فستیوال جهانی معماری" شرکت داشتیم وکارمان را ارائه می دادیم هم شاهد بودیم که تعداد اندکی خانم در میان شرکت کنندگان حضور داشتند در گردهمایی پس از ارائه هم تعداد آقایان چند برابر خانم ها بود.

آرونا: یعنی خانم ها به دلیل سبک زندگی شان از کار عقب می مانند؟ یا شرایط اجتماعی موثر است؟

صیادیان: شرایط جامعه هم موثر است. در ایران در دانشگاه اکثریت دانشجویان خانم ها هستند ولی در عرصه کار تناسب وارونه می شود و نیروی انسانی مفیدی را از دست می دهیم.

کلانتری :در حالی که خانم ها به خاطر دقت و ریز بینی ای که در کارشان دارند خیلی در محیط کار موثرند.و این حجم زیاد دانشجو اگر می توانستند در بازار کار به حضور ادامه دهند خیلی تاثیر گذار می بودند.

آرونا: به یاد خانوم تازه فارغ التحصیل شده ای افتادم که به دنبال کار بود ، معیار ایشان برای انتخاب محل کار این بود که فضای آتلیه شرکت مورد نظر خیلی شلوغ است ومن استرس می گیرم ولی شرکت دیگری فضای آرام و خلوت تری دارد وقتی از او پرسیدم که در آینده مانند کدامیک از معماران موفق می خواهی باشی، متوجه شدم که "الگو"ی خاصی ندارد اگربخواهم شما را به عنوان یک زن موفق الهام بخش به او معرفی کنم شما چه توصیه ای به ایشان دارید؟

کلانتری: همیشه فضایی که می خواستم در آن کار بکنم از این نظر برایم مورد توجه بود که با توجه به ایده ها وافکار مطرح در آن فضا من چقدر می توانم موثر باشم ، خودم را نشان بدهم و استعدادم بارور می شود ویا برعکس کشته می شود. این از همه چیز مهم تر است هر چقدر یک شرکت مشاور خوب باشد ولی شما حس کنید افکارتان با ان فضا همسو نمی شود نمی تواند شما را خوشنود کند واحساس موثر بودن به شما بدهد.

آرونا: در زمینه کلی و اجتماعی بحث چطور؟ خانم ها چه سبک زندگی در پیش بگیرند که موفقیت کاری را با ازدواج و سازگار کند؟

صیادیان : این در حوزه اختیارت ما نیست(خنده). قضیه پیچیده تر از این است که من بتوانم توصیه ای بکنم عوامل اجتماعی زیادی موثرند و خانم ها هم البته تلاش زیادی می کنند واز مرزها عبور می کنند .

آرونا : در مورد کارفرمایان چطور؟ از نظر آنها معمار مرد و زن فرقی می کند؟

کلانتری: چون کارفرما ها همه از یک لایه اجتماعی نیستند به عنوان یک خانم دیالوگ برقرار کردن با آنها در بعضی موارد سخت ودر بعضی دیگر برعکس راحت است خیلی بستگی به فرد دارد.


صیادیان: وقتی در زمینه جنسیت در محیط کار تعادل ایجاد می کنید با موجودیت کامل تری روبه رو هستید وافراد یکدیگر را کامل می کنند.

آرونا: روی خط زندگی نامه شما جلوتر می رویم شما با پروژه ای به نام ساختمان مسکونی دانیال در فستیوال بین المللی معماری حائز رتبه شدید . در اینجا می خواهم به کمک همین پروژه توضیح بدهید که از نظر شما کانسپت ،الهام و ایده چه اهمیتی دارند و در روند طراحی از چه چیزی می توان ایده گرفت؟

صیادیان: ایده فکر اصلی نظام بخش وسامان دهنده یک پروژه است به طور مشخص در پروژه مسکونی دانیال این ایده اشاره دارد به بستر طرح و موقعیت شمیران و بقایای باغهای ییلاقی که قبلا در انجا و در گوشه سایت هم قسمتی از یک باغ کاج باقی مانده است و بازگشت نوستالژیک به مفهوم درخت به عنوان کانسپت . در پروژه دانیال چند ایده قبلی مان را باهم ترکیب کردیم و سعی کردیم انها را ارتقاع بدهیم.

کلانتری: استفاده از ساختار درخت به عنوان ایده قبلا هم زیاد شده بود ولی ما از این دید به آن نگاه کردیم که فضاهای درخت را تقسیم کردیم به سه دسته : فضاهایی که دیدی به ان سوی درخت ندارن یعنی تنه،فضاهایی که کمی دید غیر واضح دارند یعنی ساخ و برگ ها و فضاهای خالی.

صیادیان: کنگو کوما می گوید "وقتی باد می وزد درختان به ترنم در می آیند" که این حرکت در این پروژه هم هست.نمای پروژه بی نهایت حالت مختلف می تواند داشته باشد که هر حالت در هر لحظه توسط کسی تعیین می شود که ساکن خانه است. مساله دیگر پروژه تلفیق فضای داخل و بیرون پروژه است نمایی که از بیرون ساختمان دیده می شود با نمایی که صاحب خانه از درون می بیند یکی است.خود پنجره ها هم نوستالزیک هستند و یادآور پنجره های ارسی است که در فرهنگ معماری ایرانی بوده است.

آرونا: ولی پروژه شما قیافه اش اصلا ایرانی نیست

صیادیان: اگر منظورتان پنجره ارسی ست که قرار هم نیست دقیقا شبیه باشد برای این که شکل زندگی ما شکل زندگی مردمی که در آن دوران زندگی می کرده اند نیست ومعماری بیان شکل زندگی وتکنولوژی دوره ایست که در ان اتفاق می افتد.

کلانتری: به دلیل کمرنگ شدن مرزها و روند رو به رشد تکنولوژی ماحتی آدم های 10 سال پیش نیستیم که بخواهیم همان معماری را به همان شکل به کار ببریم . باید مفاهیم آن معماری را به کار ببریم مثلا ، حریم، مثلا نور وسایه ها در پنجره ارسی ولی دقیقا همان ارسی قدیم را نخواستیم استفاده کنیم چون آن فرم در معماری گذشته ما به حد اعلای خودش رسیده بوده است و می توانیم همان معماری سنتی را مرمت کنیم و به مردم برون ببینند ولی به عنوان معماران امروزی رسالت ما این است که معماری امروز ایران را به جهان وبه مردم خودمان نشان بدهیم.

صیادیان: حالا من یک سوال از شما بپرسم ، معماری امروز ایران اصلا چه شکلی دارد؟ آیا اصلا شکل مشخصی دارد؟

آرونا: در یک نگاه کلی می توانم بگویم مجموعه ای از احجام خاکستری در یادم می آید

صیادیان: از ما که انتظار ندارید چیز بیشتری ببینیم

آرونا: این پروژه را چطور اتوود کردید؟

صیادیان: ترکیبی از ماکت سازی ،مدل سازی کامپیوتری و ترسیم دستی. چون ما از نسلی هستیم که از هیچ یک از اینها غافل نمی شویم


آرونا : شیشه هایی که از مقطع بریدید وخراش انداختید با مقیاس یک به یک اتوود می کردید ؟

صیادیان: در مرحله طراحی جزئیات تاثیر نور در فضای داخلی را در نظر گرفتیم و شروع به ساخت نمونه کردیم و چون تک تک قطعات ابعاد متفاوت داشتند خیلی کار زمانبری بود

کلانتری: وقتی مطمئن شدیم باید قطعاتی از مقطع شیشه به کار ببریم در مورد برش دادن آن هم مدل های مختلف برش دستی و ماشینی را امتحان کردیم تا عبور نور از نمونه آن چیزی شد که می خواستیم.

آرونا: در مورد پروژه دیگر شما "ساختمان دستور" که خانه شما هم هست،اگر بپذیریم یک دفتر معماری در طی زمان قرار است پیشرفت کند آیا اگر الان داشتید آن پروژه را طراحی می کردید جزئیات و اتصالات را همانطور می ساختید یا فکر می کنید باید پیشرفته تر می شد؟ در کل ایده این پروژه چه بود؟

صیادیان: قطعا دیدگاههایمان تغییراتی کرده بعید است دوباره در موقعیت مشابه کار را به همان شیوه انجام بدهیم. ایده بنیادین آن پروژه "پنهان شدن" است . این پروژه بیان یک نگاهی به "حریم" است وقتی شکل زندگی ما عوض می شود و از حیاط می رویم به آپارتمان بیان مان از حریم هم تغییر می کند

آرونا: در پروژه دانیال هم اصرار داشتید که هال به آشپزخانه دید نداشته باشد

صیادیان: آشپزخانه قسمت تمیز وغیر تمیز دارد ، قسمتی که اسمش را غیر تمیز می گذارم بخش پخت و پز است قسمت تمیز قسمت مربوط به سرو غذاست که می تواند آشکار باشد.

کلانتری: شکل آشپزخانه های ما عوض شد در حالی که شکل زندگی ما عوض نشده بود ما ایرانی ها زیاد میهمان داریم و صاحب خانه باید در حال پذیرایی راحت باشد به همین خاطر ما آشپزخانه باز را در موقعیتی قرار می دهیم که از فضای پذیرایی دید کامل به آن نباشد همینطور در تراس ها این امکان را بوجود آوردیم که ساکنان بتوانند آن را بپوشانند و دیده نشوند.

آرونا : و اما در مورد طراحی داخلی، شما پروژه ای دارید به نام "ساختمان مسکونی فرمانیه" گویا این ساختمان مانند یک موزه است که قرار است اشیایی که در ان هستند را خوب نشان بدهد

کلانتری: این پروژه اساس طراحی اش دست ما نبود و قرار بود در آن تغییراتی بدهیم. دغدغه ما این بود که معماری بستری باشد که بتواند با هنرهای دیگر ارتباط برقرار کند و جایگاهی باشد برای نشان دادن آن هنر ها .با کارفرما این موضوع را مطرح کردیم که بتوانیم از آثار هنرمندانی که تابه حال فقط در موزه یا نمایشگاه کارشان دیده شده است استفاده کنیم. و با مجسمه سازها و نقاشان به نام کشور صحبت کردیم آثار اصلا برای آن خانه طراحی شدند هنر باید بنتواند از فضای عمومی بیاید داخل خانه ها.

صیادیان: در این پروژه در موقعیتی قرار گرفته بودیم که تقریبا کار معماری و حتی طراحی داخلی از ما بر نمی آمد بنابراین سعی کردیم فرصتی فراهم کنیم برای هنرمندانی که بعد از ما کارهایشان در انجا قرار گرفت

آرونا: ولی در پروژه دیگرتان "ساختمان مسکونی کامرانیه" به نظر می رسد دستتان باز تر بوده چون می بینیم که تعداد زیادی المان های چوبی به صورت ریتم دار وراه راه ! روی دیوار وسقف طراحی کرده اید چرا اینقدر عناصر چوبی در طراحی داخلی به کار بردید؟

صیادیان: آن پروژه روی سایت ماست؟! (خنده) این پروژه ایست که سلیقه کارفرما خیلی بر آن حاکم بود.

کلانتری: این پروژه ایست که شاید تا حد 90-80 درصد بر اساس سلیقه کارفرما پیش رفت. هنگامی که یک پروسه کاری شامل 5- 4 کار بایک کارفرما دارید و در میان کار کارفرما پروژه خانه اش را هم بر اساس سلیه شخصی اش از شما می خواهد بعضی مواقع نمی شود به او نه گفت (خنده)


صیادیان: باید از روی سایت شرکت برش داریم (خنده)

آرونا: پس وقتی پروژه مسکونی است اشکالی ندارد سلیقه کارفرما حاکم شود چون خانه خود اوست

صیادیان: در آپارتمان ها و مجتمع های مسکونی موقعیت با خانه ای که کارفرما در آن ساکن می شود مقداری فرق می کند

کلانتری: از پروژه کامرانیه که بگذریم اصولا در کارهایمان سعی می کنیم بین ایده های ما وسلیقه کارفرما دیالوگ برفرار شود مثلا در پروژه دانیال کارفرما یک ساختمان "کلاسیک" از ما می خواست

صیادیان: ولی معمولا کارفرما ها بیشتر به دنبال این هستند که ببینند سلیقه و ایده شما به عنوان معمار چیست به همین خاطر به سراغ شما می آیند

آرونا: آیا این صحبت های شماست که بیشتر روی مشتری موثر است یا رزومه شما ؟ کارهای قبلی شماست که باعث می شود مشتری با شما قراردار ببندد یا راه حل هایی که به او ارائه می دهید؟

صیادیان: کارهای قبلی شما برای شما اعتبار می آورد و در عین حال یکی از مهمترین چیزها در این حرفه این است که اگر خود را به کارفرما منعطف نشان بدهید راحت تر می توانید اعتماد او را جلب کنید.

آرونا: چرا خیلی از مواقع مجری یا پیمانکار موفق می شود کارفرما را برخلاف خواست شما ببرد به سوی ایده هایی که خودش می خواهد همانطور که در یکی از پروژه های شما مجری بتن نمایان را به آلکوباند تغییر می دهد؟

صیادیان:این اتفاق هنگامی می افتد که معمار در دفترش نشسته ایده هایش را ارائه داده است ومنتظر است تا دیگری ایده هایش را محقق کند و چون ممکن است آن دیگری معیار های ارزشی واولویت هایش با معمار فرق کند و مثلا اقتصاد را بر هر چیز دیگر اولویت دهد. تنها راه جلوگیری از رها شدن ایده ها این است که معمار تا پایان پروژه در کنار کار باشد و آن را مانند یک بچه بزرگ کند تا به ثمر برسد ودر هر مرحله ای از پروژه ان را رها کنید به بیراهه می رود.

آرونا: در خیلی از مواقع پروژه به خوبی شبیه سازی کامپیوتری و رندر گرفته می شود ولی پس از اجرا می بینیم پروژه به خوبی عکس هایی که دیده ایم نیست. در پروژه چه باید کرد تا محصول با طرح اولیه مغایرت نداشته باشد؟

صیادیان: خیلی از موضوعات از زوایای خاصی جذاب دیده می شوند در حالی که از زوایای مختلف باید در نظر گرفته شوند از طرفی جزئیات و پرداخت نهایی در تصاویر دیجیتال واقعی شبیه سازی نمی شوند.

کلانتری: توانایی های بستر اجرای پروژه و افرادی که روی ان کار می کنند در مرحله طراحی جزئیات باید در نظر گرفته شوند. در میان پروژه های ما آنهایی موفق بوده اند که خودمان در آنها اجرا را هم به عهده داشته ایم وگروه هایی را برای اجراء کار انتخاب کرده ایم که می دانستیم می توانند کار را به ثمر برسانند وگرنه در پروژه ساختمان اداری فولاد امیر کبیر که ما فقط طراح بودیم پیمانکار به دلیل قیمت، آلکوباند را جایگزین بتن اکسپوز کرد و آن حرکتی در پوسته ساختمان که مورد نظر ما بود خودش را نشان نمی دهد.

آرونا: نقش ارتباطات کاری و این که اکیپ های اجراء را شما انتخاب می کنید چقدر حیاتی است

صیادیان: اجراء درست بدون اکیپ های حرفه ای ونظارت مستمر بر کار آنها امکانپذیر نیست . دوستانی که به عنوان تیم اجراء همکار ما هستند طی سالها در اثر تجربیاتی که باهم به دست آورده ایم با ما به یک زبان مشترک رسیده اند که هم کار ما را راحت تر می کند هم کار آنها را و هم قیمت تمام شده کاررا برای کارفرما پایین آورده است.این به ما کمک می کند هنگام طراحی محدودیت های تکنیکی کشور را در نظر بگیریم و خیالپردازی ای نکنیم که بعدا تنزل پیدا کند

آرونا: برای انتخاب نیروی انسانی در دفترتان چه معیارهایی دارید؟


صیادیان: سعی می کنیم کسانی را داشته باشیم که هم در بخش حرفه و هم اخلاق حرفه ای افراد توانمندی باشند چون فضای آتلیه قرار است هم فضای گرم و دوستانه ای باشد و هم درحین کار جدیت داشته باشد.

آرونا: در"مجموعه ورزشی سهیل" و "ساختمان اداری فولاد امیرکبیر" در روند طراحی تکنیک طراحی به نام "خم کردن سطوح" به کار برده اید در مورد این تکنیک به قطعیت رسیده بودید یا جنبه پژوهش داشت؟

صیادیان: در حوزه تکنیک طراحی باید بتوانید هر روشی را متناسب با برنامه وهدف پروژه انتخاب کنید. در آن دو پروژه دنبال ایده پیوستگی فضایی بودیم که در آن دو پروژه بیانی فرمال دارد و در پروژه ساختمان فولاد امیرکبیر با برش دادن و تا کردن یک سطح می خواستیم به هدف برسیم

کلانتری: بعدها سعی کردیم با پیوستگی فضایی که در آن دوره فرمال تر به آن می پرداختیم مفهومی تر برخورد کنیم در پروژه دانیال همین پیوستگی تبدیل شد به پیوستگی درون و بیرون

آرونا: در پروژه "شرکت امن افزار گستر شریف" با چه مساله ای مواجه بودید که تکنیک "تغییر فرم"سازه با الهام از عناصر معماری ایرنی برای رساندن مقطع مربع به دایره در گنبد می توانست به آن پاسخ دهد؟

صیادیان: این پروژه ایده ای ایرانی دارد. نمایان شدن سازه و و تبدیل شدنش به فرم بیرونی پروژه اشاره ایست به این که در معماری ما فرم از ساختار و پوسته از سازه جدا نیست . سازه اسکلت فولادیست ولی به نوعی بیان امروزی مفهومی است که در کاربندی هم بوده است.این پروژه که در پارک فناوری پردیس موقعیتی استراتژیک دارد ساختمانی است دو پوسته که بین پوسته شفاف و پوسته میانی یک فضای سبز قرار دارد که فضا را تلطیف می کند

آرونا: درمرور پروژه هایتان درباره پوسته ،سازه ،نور و... صحبت کردید ولی در معمار ی چه زمانی مجاز هستیم چیزی طراحی کنیم که مجسمه گون است؟ مانند پروژه سردر فولاد امیرکبیر

کلانتری: مساله ما در طراحی این سردر این بود که المانی باشد که کاملا به بیننده القاء کند که "سردر فولاد امیر کبیر است" و چون از نظر عملکردی و ریزبرنامه مانند ساختمانهای دیگر دست و پاگیر نیست می تواند حالت مجسمه وار تر است وفرمال تر داشته باشد. مورف شدن فرم و رنگ قرمزگداخته خود فلز که قرار بود فیکساتیو روی آن زده شود که اشاره به گداختن فلز و تبدیل بیلت ها به آرماتور در کارخانه فولاد داشت ونگهبانی را هم در پایه های خود سردر در نظر گرفته بودیم ولی در نهایت کارفرما رنگ پروژه راعوض کردند و اتاق نگهبانی را به وسط پروژه اضافه کردند.

آرونا: شما حتی مبلمان هم طراحی کرده اید به عنوان معمار چه نگاهی به مبلمان دارید؟

کلانتری: مسابقه جهانی شیکاگو که پروژه دانیال درآن جایزه طراحی برتر را گرفت شعاری دارد به این معنا که "طراحی از یک قاشق تا یک شهر" معمار می تواند در هر مقیاسی کار طراحی کند

صیادیان: ویژگی جهان جدید واین که در طراحی در حوزه میان رشته ای حرکت می کنیم باعث می شود که معمار ها در طراحی صنعتی هم وارد می شوند

آرونا: وجهه این بنا و مرکز تحقیقاتی بودن ساختمانی که برایش مبلمان طراحی کردید چه تاثیری روی کار داشت؟

صیادیان:ایده های پروژه در وهله اول از کاربری و بستر ناشی می شوند سپس از ذهنیت ما

آرونا: آیا پروژه های بازسازی هم جذابیت پروژه های طراحی سایت از ابتدا را برای شما دارد ؟ در پروژه "ویلای کاشانک" با ساختمانی مواجه بودید که اسکلت و پی ندارد .

صیادیان: بازسازی جذابیت خاص خودش را دارد. این پروژه در آغاز یک پروژه طراحی داخلی بود ولی چون طبقه همکف ارتفاع کمی داشت کارفرما تصمیم به بازسازی کامل گرفت. در هنگام اجرا دیدیم از پی وستون وتیر خبری نیست و به هر حال

کار شروع شده بود وامکان برگشت هم نداشتیم پروژه استرس زایی بود . مجبور شدیم سقف را با جک بالا ببریم و زیر آن را خالی کنیم پی و ستون و تیر اجراء کنیم بعد جک ها را برداریم وسقف را بنشانیم روی سازه یعنی یک پروژه ساختمانی به صورت وارون انجام دادیم ویاد گرفتیم که دیگر از این کارها نکنیم (خنده) پروژه حساسی بود که اگر می ریخت آبروی ما هم با آن می ریخت ولی تجربه با ارزشی بود و مهندسین سازه پروژه خیلی در جریان کار به ما کمک کردند.

آرونا: در کل می توانید بگویید غیر از موقعیت های خاص یک خط فکری کلی هم در پروژه هایتان بوده است؟

صیادیان: یک فصل مشترک بین همه پروژه ها نمی توانم در نظر بگیرم ولی ایده هایی داشته ایم که در چند پروژه پی در پی روند تکاملی داشته اند

آرونا: چرا اینقدر به معماری ژاپن ومینیمال بودن آن علاقه دارید و به نظر شما چه اشکالی دارد تزئینات در پروژه زیاد به کار برود به هر حال مردم تزئینات را دوست دارند؟

صیادیان: حدود 300 سال است که ما دیگر پرچمدار جریان های فکری دنیا نیستیم چه بخواهیم چه نخواهیم چه شیفته غرب باشیم چه ضد آن که هردو دو روی یک سکه است باید بدانیم در چه موقعیتی در جهان هستیم میراث سه قرن گذشته غرب وموقعیت ومیراث خودمان را هم بشناسیم . ژاپنی ها توانسته اند تا حدودی به این دو گانگی که در کل جهان شرق هست پاسخ بدهند یعنی توانسته اند معماری غرب را با فرهنگ خودشان آشتی بدهند دلیلی دیگر علاقه ما به ژاپن این است که خیلی ساده فکر می کنند. دیگر این که تنها کشور شرقی هستند که معماری امروزشان قابل تشخیص است و شما با دیدن ساختما ن متوجه می شوید کار معمار ژاپنی است.

کلانتری: در همه جنبه های فرهنگشان ، شعرشان ، تئاترشان و... آن سادگی و خلوص و سکوت هست حتی در دیالوگ های نمایش های شان قطعاتی از سکوت دارند که معماری شان هم از همان ساختار فرهنگی آمده و تمام تفکرشان در معماری شان نشان داده می شود این طور نیست که ارتباط معماری با فرهنگشان قطع شده باشد بعد امروز بیان دیگری از معماری شان داشته باشند و معماری شان به صورت امروزی پس زمینه ای که در فرهنگشان بوده است را نشان می دهد و این روند پیوسته است و هیچ جا گسسته نشده است ودارد متکامل می شود.پس زمینه فرهنگی شان خالص مانده است

صیادیان: معماری شان زیاد فرمال نیست و می بینیم که در آن از آن هیجانی که در معماری غرب می بینیم خبری نیست .جذابیت آن به دلیل ارتباتش با زمینه اش است یعنی به قدری روی بستر اجتماعی و فرهنگی خودش خوب چفت شده است که شما را حیرت زده می کند. من شیفته فرم آن نیستم چیزی که در معماری ژاپن تحسین می کنم این است که توانسته است لایه های مختلف موضوعات را جوری روی هم بگذارد که در عین وفاداری به گذشته پاسخگوی مسائل تکنیکی معاصر هم هست.

آرونا: حال که صحبت فرم وفرهنگ وگذشته شد بگذارید برویم سر مسائله ای که این روزها خیلی صحبت آن است روبه روی تئاتر شهر ساختمانی در حال ساخت است که خیلی شکایت می شود که شبیه مسجد نیست وایرانی نیست نظر شما در مورد این پروژه چیست؟

صیادیان: اتفاقا مشکل آن پروژه این نیست که ایرانی نیست یا شبیه هیچ مسجدی نیست کما این که اصلا ایده اش مطرح کردن تیپلوژی جدیدی بوده واین سوال را مطرح کرده است که آیا مسجد باید همیشه به آن شکل باشد؟ حداقل الان مسجدی داریم که شبیه بقیه مسجد ها نیست و این هیچ اشکالی ندارد.

کلانتری: خیلی از کلیساهایی که در دنیا ساخته می شود شبیه کلیسا نیست کلیسایی که آندو طراحی کرده است تا حدودی این طور است ومی گوید کلیسا قرار نیست همیشه شبیه آن چیزی باشد که می شناخته ایم و دیدگاه و انتخاب معمار است

صیادیان: مقداری زمان لازم است تا ببینیم این فرم جدید به نیازها پاسخ می دهد یا نه والان نمی شود قضاوت کرد که چون شبیه مسجدهای دیگر نیست بنابراین خوب نیست ممکن است خوب باشد حتی به این دلیل که شبیه دیگر مسجد ها نیست. معمار در این پروژه با ذکاوت پروژه را در موقعیتی قرار داده است که با توجه به بستر شهری و موقعیت استراتژیک ساختمان تئاتر شهر، پروژه میل به خودنمایی ندارد و موقعیت پنهانی دارد . مشکل این پروزه نه در فرمش است نه تیپولوژی اش مشکل

در برنامه پروژه است یعنی پروژه در فضایی قرار گرفته است که بایستی به عنوان حریم تئاتر شهر خالی می بوده است بنابراین معمار خطایی نکرده است و اتفاقا موقعیت را و این که در جای خالی حریم تئاتر قار گرفته است را فهمیده است ایرادی که شاید به او می توان گرفت این است که چرا اصلا وسوسه شده است چنین پروژه ای انجام دهد اشکال پروژه در تعریف شهری اش است.هر بنایی در این موقعیت می ساختیم به تئاتر شهر صدمه می زد.

کلانتری: همانطور که در مورد معماری ژاپنی گفتم نوعی سکوت و تهی در آن معماری هست که مشابه آن در فضاهای باز شهری غربی هم دیده می شود که ما زیاد به آن اهمیت نمی دهیم این فضاهای خالی تعریف کننده بخش پر هستند ولی ما فکر می کنیم در آن حتما باید اتفاق خاصی بیفتد

صیادیان: اتفاقا اگر یک مسجد شبیه سایر مساجد بگذارید در کنار تئاتر شهر از وضع فعلی بدتر می شود

آرونا: حال که صحبت یک معمار دیگر در این جلسه مطرح شد بگذارید بپرسم که شما عضو کدامیک از مجامع صنفی معماری هستید؟ مثلا انجمن صنفی مهندسان معمار وشهرساز یا نظام مهندسی و ... این که معماران به عنوان صنف تلاش کنند سازمان قوی ای بشوند برای شما موضوعیت دارد؟

کلانتری : خیلی از این مجامع تشکیل می شود وخیلی افراد وقت صرف می کنند تا زمانی که موضوعات در قالب حرف است خیلی زیباست ولی در زمینه عمل خیلی از افرادی که حرف های خوبی میزدند شاید بر خلاف حرف هایشان عمل کنند.بنابراین ما سعی کردیم بیشتر به کار خودمان برسیم و خودمان را قاطی مجامع صنفی نکنیم و ضمن انجام کارهای حرفه ای خودمان اگر بتوانیم تاثیری بگذاریم در همان فضای تدریس دانشگاهی مان و با بچه ها تاثیر بگذاریم و دلسوزانه به آنها بیاموزیم.

صیادیان : با انگیزه های خوب واهداف بزرگ شروع می شوند ولی چون قدرت اجرائی ندارند وقدرتی به آنها داده نمی شود کار در حد خیالپردازی باقی می ماند خروجی ندارد امیدوارم این وضعیت عوض بشود چون دوستانی که فعالیت می کنند زحمت های زیادی می کشند و برایشان احترام زیادی قائلم و امیدوارم بتوانند کاری از پیش ببرند.

آرونا: چشم انداز آینده تان برای این دفتر چیست ؟

کلانتری: امیدواریم بتوانیم ایده هایمان را که در حال تکامل هستند در اجرا محقق کنیم و کارهایمان الگو شود وهم در داخل تاثیر بگذاریم و هم در خارج معماریمان را نشان بدهیم. در فستیوال جهانی معماری ما درکنار آدم هایی قرار گرفتیم و دیالوگ برقرار کردیم که در دوران دانشجویی آرزوی دیدنشان را داشتیم و وقتی کارهایشان را در کتاب ها می دیدیم می پرسیدیم این ها چطور فکر می کنند وچطور کار می کنند ؟ اگر در آینده هم همینطور در محقق کردن رویا هایمان پیش برویم برای من ایده آل است.

صیادیان:یکی از ایده های کلی ما برای آینده این است که ساختمان را از این وضعی که تاریخ مصرف کوتاهی دارد خارج کنیم ساختمان هایی بسازیم که ماندگارتر باشند . در هر دوره تاریخی معماری یکی از چیزهایی است که بیانگر نحوه تفکر وزندگی مردم است و دغدغه ما این است بعد از نسل ما چطور ما را قضاوت خواهند کرد و کیفیت این این سیمای شهری ای که خبر از حال درون می دهد واز ما به جا می ماند وحاصل زندگی همه ماست و به عنوان مهترین مدرکی که نشان دهنده تفکر ما بوده است را بالاتر ببریم.

آرونا: از این وقت با ارزشتان را در اختیار ما گذاشتید خیلی تشکر می کنیم


پ.ن:
http://www.tdcoffice.com/

P تبلیغات
دانشگاه آزاد اسلامی واحد امارات در رشته کارشناسی ارشد شهرسازی دانشجو می پذیرد
 مسترکلاس تخصصی ژورنالیسم در حوزه شهر و معماری