:: صفحه‌ی اول     :: درباره‌ی ما     :: تماس با ما
سه شنبه، ۲۵ تير ۱۳۹۸
:: English Section
P گزارش
ضرورت توجه به حفظ و گسترش فضای سبز درطرح‌های توسعه شهری (قسمت ۲)

Elham Amini الهام امینیمفهوم‌فضای‌سبزشهری
فضای سبز شهری، بخشی از فضای باز شهری است كه عرصه های طبیعی یا اغلب مصنوعی آن، زیر پوشش درختان، درختچه ها، بوته ها، گلها، چمنها و سایر گیاهانی است كه بر اساس نظارت ومدیریت انسان، با در نظر گرفتن ضوابط، قوانین و تخصصهای مرتبط با آن، برای بهبود شرایط زیستی، زیستگاهی و رفاهی شهروندان و مراكز جمعیتی غیر روستایی، حفظ و نگهداری یا احداث می شوند.

مفهوم فضای سبز شهری
فضای سبز شهری، بخشی از فضای باز شهری است كه عرصه های طبیعی یا اغلب مصنوعی آن، زیر پوشش درختان، درختچه ها، بوته ها، گلها، چمنها و سایر گیاهانی است كه بر اساس نظارت ومدیریت انسان، با در نظر گرفتن ضوابط، قوانین و تخصصهای مرتبط با آن، برای بهبود شرایط زیستی، زیستگاهی و رفاهی شهروندان و مراكز جمعیتی غیر روستایی، حفظ و نگهداری یا احداث می شوند.
از دیدگاه شهرسازی، فضای سبز شهری عبارت است از بخشی از سیمای شهر، كه از انواع گیاهان تشكیل یافته است. در صورتی كه صحبت از فضاهای آزاد شهری كه متضاد فضاهای ساخته، یا ساخت فیزیكی شهر
می باشد،‌ نمائیم در این صورت فضاهای بالقوه جهت توسعه فضای سبز شهری مطرح می گردند.
به طور كلی فضای سبز برخلاف معنایی كه ممكن است در ذهن ایجاد كند، تنها محلی دارای درخت و گیاه نیست، بلكه نماد و سمبلی از تفكرات فرهنگی و اجتماعی یك جامعه است. مكان ظهور فضای سبز تنها پاركها را در بر نمی گیرد، بلكه باغها، باغچه‌های خصوصی، نوار سبز حاشیه شهرها و حتی خیابانها و گورستانها را نیز شامل می‌گردد. همینطور فضای سبز، اماكن فرهنگی (كتابخانه، تأتر و … )، اماكن مذهبی، محلی برای انواع بازی ها و ورزشهای مختلف، محلی برای الهام گرفتن از طبیعت جهت سرودن شعر، نقاشی، عكاسی و … را نیز شامل می شوند.
باید دانست فضاهای سبز اشكال گوناگون به خود می گیرند و بنا به تراكم محیط شهری و كاربردی كه دارند، مساحت و جایگاه های متفاوتی را اشغال میكنند. برای طبقه بندی فضاهای سبز شهری می توان معیارهای خاص زیر را در نظر گرفت:
 موقعیت فضاها (شهری ، حومه شهری ، حاشیه شهری)
 میزان تجهیز (تجهیز شده به طور كامل، تجهیز شده به طور ناقص، تجهیز نشده)
 نوع و میزان گشایش در برابر جمعیت (باز، بسته، مجانی، پولی)
 نوع اداره آن
 فاصله تا محل زندگی
 گروه سنی استفاده كنندگان (كودك، ‌جوان، پیر)


ضروری است قبل از هر اقدامی درباره فضای سبز شهری، شرایط خاص آب و هوایی كشور را در انتخاب گونه های مناسب به طوری كه همگام با طبیعت باشد مورد توجه قرار داد و شرایط محیطی و اقلیمی را نیز شناسایی كرد. تدوین برنامه مشخص برای فضای سبز در شهرها و رفع كاستی ها در برنامه ریزی های كلی، میتوان از گسترش سلیقه ای، تقلیدی و اتفاقی اینگونه فضاها جلوگیری كرده، و از خطای برنامه ریزی و محاسباتی ما را دور نماید.

ضرورت توجه به فضای سبز شهری در طرح های توسعه شهری
در سالهای اخیر در كشور ما آنچه بیش از هر چیز در بخش مدیریت فضای سبز شهرداریها مطرح بوده، ایجاد فضاهای سبز جدید و توسعه آنها بوده است. این در حالی است كه «حفظ و نگهداری» فضاها و گونه های گیاهی، كه در واقع پتانسیل فضای سبز شهری ما را تشكیل می دهد، می تواند از شتاب توسعه و خلق فضاهای جدید جلوگیری نماید.
طرحهای توسعه شهری امروز خود، عواملی برای تخریب فضاهای سبز موجود شهرها هستند. این طرحها اغلب بدون توجه به توان موجود تهیه می شوند و به همین دیدگاه باعث می شوند مسیرها یا فضاهای سبزی كه به طور طبیعی در حاشیه آبراه، قنات یا رودخانه ای شكل گرفته است تخریب شوند و به كاربریهای مسكونی و یا كاربریهای دیگر اختصاص یابند و در عوض زمینهای دیگری به عنوان فضای سبز پیش بینی می شوند كه گاه تملك و تخریب آنها سالها طول می كشد. آنچه می بایست مورد توجه قرار گیرد «حجم سبز» و «ذخیره سبز» است نه «سطح سبز». بنابراین ضروری است همان گونه كه در مورد ساخت كالبدی بخش بی جان شهر برنامه‌ریزی صورت می پذیرد و پیرامون آن به تعمق می پردازند، در مورد برنامه ریزی بخش جاندار نیز باید برنامه ریزی كرده و به تفكر پرداخت.
در حقیقت علل اصلی و عملكردهای فضای سبز (عملكرد فضای سبز در ساخت كالبدی شهر، عملكردهای زیست محیطی و عملكرد های اجتماعی و روانی) و لزوم توجه به آن در طرحهای توسعه شهری را می توان در زیر خلاصه كرد:
(1) كمك به كاهش ورزش باد در سطح شهر
(2) جلوگیری از تغییرات غیر طبیعی دما در شهر
(3) كمك به كاهش وجود غبار و آلودگی هوای شهر
(4) سیركولاسیون (گردش) جداگانه هوای شهر
(5) جلوگیری از مسدودیت سطح شهر
(6) برقراری ایمنی روانی از طریق ایجاد حریمهای عریض سبز میان كاربریهایی كه با یكدیگر در تعارضند.
(7) زیباسازی و كمك به شكل و فرم دادن فضاهای شهری.

P تبلیغات
دانشگاه آزاد اسلامی واحد امارات در رشته کارشناسی ارشد شهرسازی دانشجو می پذیرد
 مسترکلاس تخصصی ژورنالیسم در حوزه شهر و معماری