:: صفحه‌ی اول     :: درباره‌ی ما     :: تماس با ما
دوشنبه، ۲۲ مهر ۱۳۹۸
:: English Section
P گزارش
مترو در ایران

Ali Miralijani علی میرعلیجانیتاريخ احداث راه آهن شهري در تهران به 120 سال قبل بر مي‌گردد؛ تأسيس ترامواي شهري از جمله نكات پيش بيني شده در امتياز نامه‌اي بود كه به نام بارون‌جوليوس دو رويتر ثبت شده بود. امتياز دهنده قرار داد مشيرالدوله‌، صدر اعظم ناصرالدين شاه‌، بود.
بر اين اساس‌، رويتر امتياز استخراج و بهره‌برداري از كليه معادن و منابع طبيعي را در سراسر خاك ايران به دست مي‌گرفت و اجازه داشت براي احداث راه آهن‌سراسري ايران اقدام كند. تأسيس ترامواي شهري نيز از جمله اين امتيازات بود.


امتياز نامه فوق بر اثر مخالفت‌هايي پس از يك سال ملغي شد و با جايگزيني ‌بلژيكي‌ها به جاي رويتر انگليسي‌، خط آهن تهران ري احداث شد. در همان سال‌ها، يك خط آهن روي زمين‌، بين دروازه حضرت عبدالعظيم و ميدان باغ شاه‌ به وجود آمد كه به واگن اسبي معروف شد. اين قطار از وسط خيابان‌هاي ري‌، چراغ گاز و سپه‌، روي ريل حركت مي‌كرد و به وسيله چند اسب كشيده مي‌شد. اين اولين و آخرين ترامواي داير در تهران تا 1320 ش بود.
از دهه 1320 به اين سو، انديشه احداث مترو و قطار شهري در مقاطع مختلف زماني در ميان مسئولان دولت و شهر تهران همواره مطرح شده است‌.
در 1334، پيشنهاد شخصي به نام وفادار درباره احداث ترامواي برقي بين تهران تا شميران‌، در هيئت دولت تصويب و تصميم گرفته شد تا مطالعات و تحقيقات بيش‌تري صورت گيرد.
در 1337، مهندس كورس طرح متروي تهران را مورد تجزيه و تحليل قرار داد و يكي از شركت‌هاي آلماني نيز آمادگي خود را براي احداث مترو اعلام داشت‌.
در 1345، دولت شوروي سابق در مقابل خريد گاز، پيشنهاد احداث متروي تهران را داد كه بر طبق طرحي كه از سوي كارشناسان روس تهيه شد، متروي تهران‌از ميدان راه آهن تا ميدان تجريش امتداد مي‌يافت و از جاده قديم شميران به خيابان شوش مي‌رسيد. طرح اوليه اين پروژه در حدود 70 كيلومتر برآورد شده‌بود.
در 1348، شهرداري تهران از گروه مهندسان و طراحان ژاپني براي بررسي وضعيت حمل و نقل شهري دعوت كرد تا در زمينه‌هاي لازم طرح‌هاي خود را عرضه‌كنند. در آن هنگام‌، براساس آخرين سرشماري ملي در 1345، جمعيت تهران حدود 3000000 نفر و تعداد اتومبيل‌هاي شخصي و عمومي 145000 دستگاه بود.
گروه ژاپني پس از مطالعات لازم در 1349، در مورد طرح‌هاي دراز مدت مورد نياز براي شهر تهران‌، ايجاد شبكه راه‌هاي سريع هم چون بزرگ‌راه و آزاد راه‌، به‌طور نهايي 200 كيلومتر و يك شبكه راه آهن سريع (مترو) به طول حدود 112 كيلومتر را ضروري دانست‌. در اين طرح‌، شبكه راه آهن شهري از چهار خط ‌تشكيل مي‌شد كه اولويت به خط شماره يك داده شده بود كه شميران را به ايستگاه راه آهن متصل مي‌كرد و حدود 21 كيلومتر بود.
در 1349، شركت فرانسوي سوفرتو مطالعات مقدماتي خود را درباره احداث متروي تهران شروع كرد كه تا 1351 ادامه يافت‌. سپس در 1354، قرارداد طرح آن‌با شركت سوفرتو به امضا رسيد. براساس مطالعه مؤسسه فوق‌، اجراي سيستم مختلط (خيابان مترو) بهترين طرح بود كه شامل شبكه‌اي مركب از هفت خط‌مترو به طول 146 كيلومتر بود.
سپس در ارديبهشت همان سال‌، مجلس وقت طرح را تصويب و به دولت ابلاغ كرد. در اواسط همان سال شركت سوفرتو با امضاي قراردادي‌، كارهاي اجرايي‌متروي تهران را آغاز كرد و با اين كه طراحي خطوط ايستگاه‌ها و ساير موارد از سوي شركت مزبور انجام شده بود، اين شركت تا 1357 تنها توانست 2/3 كيلومتر تونل در تپه‌هاي عباس آباد به صورت ترانسه باز احداث كند. با وقوع انقلاب اسلامي‌، كار احداث نيز متوقف شد.
در 15 تير ماه 1359، لايحه قانون تأسيس شركت راه آهن شهري كه به تصويب شوراي انقلاب رسيده بود، به شهرداري تهران ابلاغ شد، اما به دليل جنگ‌، در تاريخ 12 اسفند 1360 عمليات اجرايي مترو به طور كامل متوقف شد. سرانجام فعاليت مجدد مترو در اول تير ماه 1365 آغاز شد و نخستين مرحله از چهار خط پيشنهادي احداث خط يك و خط دو به مورد اجرا گذاشته شد.
متروي تهران پس از يك دوره طولاني‌، در 1378 از مبدأ ميدان امام‌خميني تا ميدان صادقيه‌، جهت مركز به غرب‌، افتتاح شد. در حال حاضر سه خط مترو به‌اين ترتيب‌، خط يك از ميدان امام خميني تا صادقيه‌، خط دو از شهرري تا ميرداماد و خط پنج از صادقيه تا كرج فعال است‌.
شبكه مترو قابل افزايش به هفت خط است كه در مجموع بالغ بر 146 كيلومتر خواهد بود.

P تبلیغات
دانشگاه آزاد اسلامی واحد امارات در رشته کارشناسی ارشد شهرسازی دانشجو می پذیرد
 مسترکلاس تخصصی ژورنالیسم در حوزه شهر و معماری