:: صفحه‌ی اول     :: درباره‌ی ما     :: تماس با ما
جمعه، ۲ آبان ۱۳۹۹
:: English Section
P گزارش
دغدغه‌اي به نام معماري ايراني‌ در گفت‌وگو با محمد مجيدي، معمار و برنده جايزه بزرگ معمار

موسسه معمار نشر امسال نيز جايزه بزرگ معمار را برگزار كرد و مثل هميشه چون برگزاركنندگانش، به زعم ما هنوز به آن درجه از بزرگي و حرفه‌اي‌گري نرسيده‌اند كه طاقت انتقادها را داشته باشند، همه چيز پشت درهاي بسته، يا درهايي كه به روي روزنامه نگاران منتقد و صاحب عقيده بسته بود، برگزار شد و ما نتوانستيم با برترين‌هاي اين مسابقه در همان زمان دريافت جايزه گفت‌وگو داشته باشيم و البته اين امكان هم ايجاد نشد با داوران هم درباره داوري‌ها صحبت كنيم. گفت و گو با مهندس محمد مجيدي نيز در خانه هنرمندان و در برنامه‌هاي حاشيه اي معمار نشر ميسر شد و البته شايد به همين دليل، بيشتر حاشيه‌اي است تا يك گفت‌وگوي علمي‌و تخصصي. اين را بگذاريد به حساب برگزاركنندگان مسابقه كه هدفشان تعالي معماري ايراني است به آن شرط كه كسي از چيزي انتقاد نكند!

آقاي مجيدي نكته جالب اينجاست كه جايزه بزرگ معمار در اين دوره بيشتر به جوان‌ها تعلق گرفت...
به نظرم براي اولين بار نبود كه اين اتفاق مي‌افتد.... اصولا نظرتان در مورد اين شيوه چيست؟

اگر منظورتان برگزاري مسابقه است، كه پنج سال است جايزه بزرگ معمار برگزار مي‌شود و به عقيده من در عمده دوره‌ها شاهد حضور جوانان بوديم. به عقيده من به نوعي مسابقه معمار توانست مرزبندي‌ها را عوض كند، معادلات ارجاع كار به شركت‌هاي معماري را تغيير بدهد و جواناني كه در اين حرفه مشغولند، توانستند از طريق مسابقات جايزه بزرگ معمار و حتي خود مجله معمار خودشان را در اين عرصه بشناسانند و اين خودش سرآغازي شد براي ارجاع كار به اين گروههاي جوان و به نظر من تداوم اين اتفاق نشان داده، دارند به سمت درستي پيش مي‌روند. تركيب گروه‌هاي داوري تغيير كرده ولي نتيجه به عقيده من تغيير چنداني نكرده است.
بنابراين وقتي كه شركت مي‌كرديد، اين اميد را داشتيد كه جزو برندگان باشيد؟
من ياد گرفتم وقتي در مسابقه‌اي شركت مي‌كنم ديگر به نتيجه‌اش فكر نكنم. كار ما زماني كه تمام مي‌شود در ذهن من هم تمام مي‌شود تا روز اعلام نتايج و مادامي ‌كه تركيب هيات داوري تغيير مي‌كند نتايج هم ممكن است تغيير كند ولي جالب اين است كه كليت در اين مسابقه تغيير نكرده است. به عنوان مثال در اين مسابقه 12 طرح را برگزيده بودند. من تصور مي‌كنم كه تركيب داوران، كليت را مد نظر داشت. چه بسا اگر داوران ديگري بودند عقايد ديگري داشتند؛ در نهايت برآيند كلي مهم است صرفا اين كه چه كاري اول شده چه كاري دوم، خيلي اهميتي ندارد. به نظر من مجموع اين آثار و كليت كار مي‌تواند در پيشرفت معماري ايران موثر باشد.
يعني معتقديد كه داوران تحت تاثير يك محور و كليت مشخص داوري كردند؟
به خصوص امسال شاهد يك استخوان بندي منسجمي از نحوه داوري بوديم كه علاوه بر گروه داوري گروه ديگري سياست‌هاي راهبردي كلاني را تدوين كرده بودند كه داور‌ها هم متاثر از آن كارها را قضاوت كردند. به عقيده من حركت درستي بود.
كاري كه شما ارائه كرديد چه بود؟
ما يك انبار پنبه با قدمت حدود 50 سال را تبديل به انبار و نمايشگاه مبلمان كرديم. طراحي و اجراي اين پروژه توامان به عهده شركت ما بود.
به عقيده من موفق ترين معمارها و معماري‌ها، آنهايي بودند كه خودشان بودند و كمتر تظاهر كردند. هر چه در معماري بتوانيم صادق باشيم موفق تر هستيم. شما سال‌هاي قبل هم در مسابقه جايزه بزرگ معمار شركت كرده بوديد؟
ما از اين 5 دوره در 2 دوره ديگر هم حضور داشتيم كه در هر دو دوره كارهاي ما جزو كارهاي منتخب هيات داوري بود.
برخي معتقدند جايزه بزرگ معمار تشكيلاتي پشت پرده دارد، نظر شما چيست؟
فكر نمي‌كنم اين طور باشد، تركيب متنوع هيات داوري همان طور كه گفتم، اين شائبه را از بين مي‌برد.
در همين هيات داوران متغير آدم‌هاي ثابتي هم هستند. مثل آقاي افشار نادري!
من حضور ايشان را اتفاقا خيلي مثبت ارزيابي مي‌كنم و در بسياري از مسابقات ديگر معماري هم ايشان حضور داشته‌اند، به عقيده من ايشان به معماري روز دنيا به خوبي آگاه هستند. از تئوري‌هاي مطرح دنيا خبر دارند. به عقيده من حضور داوراني كه بتوانند تشخيص بدهند اصالت كارها در چه حد است، بسيار ارزشمند است؛ ادبيات معماري را دكتر افشار نادري توانستند در اين سال‌ها جا بيندازند و ثبت كردند در تاريخ معماري ايران كه اين بسيار ارزشمند است. به علاوه اين كه هر داور هميشه حق راي خودش را دارد و هميشه هم تعداد زيادي داور در اين مسابقه حضور داشته‌اند، بعيد است فكر كنيم يك داور مي‌تواند اين‌قدر موثر باشد. هر نهادي كه خودش به وجود آورنده يك حركت هست طبيعتا يك نماينده از خودش را هم در مجموعه داورانش خواهد داشت.
شما در اين سال‌ها چه مي‌كرده‌ايد و كجا بوده‌ايد؟
دفتر ما ده سال است كه دارد فعاليت مي‌كند و سه دوره است كه در مسابقه معمار حضور داشته ايم و كار ما از كارهاي منتخب اين مسابقه هم بوده است.
چند نمونه از آثارتان را كه اجرا هم شده‌اند، نام مي‌بريد؟
ساختمان تجاري بهار امين در تقاطع خيابان بهار و تخت جمشيد در تهران كه يك مجتمع صنعتي است براي تاسيسات ساختمان، اولين سال برگزاري جايزه بزرگ معمار جزء 15 طرح اول شناخته شد. ساختمان مسكوني گلندوئك هم پارسال با اختلاف كمي‌در آرا به فينال راه پيدا نكرد ولي مورد قضاوت و صحبت داوران قرار گرفت.
كليت معماري ايران را در حال حاضر هم از نظر جهاني كه در قرن بيست و يك هستيم و هم از نظر ايراني بودن كه دارد ما را به سمت سال 1400 مي‌كشاند، نسبت به سوابقتان و اينكه امسال با شماره يك شدن در اين مسابقه كه البته نماينده كل معماري ايران نيست، ولي فرض بگيريم كه هست، نشان داديد كه شاخص هستيد، يا با 38 سال سن در آستانه 40 سالگي، وارد عرصه‌اي مي‌شويد كه فكر مي‌كنم بايد به اين چيزها فكر كنيد، يعني جايگاه اجتماعي معماري را ببينيد و خودتان را در مقام معماري كه طلايه دار يكسري حركات نو است، فكرهايي در اين حوزه داشته باشيد، براي شما چه تعريفي دارد؟
به نظرم ما از كارهامان ياد مي‌گيريم كه چگونه به اين مساله نگاه كنيم. دغدغه معماري ايراني براي عمده معماراني كه به نوعي كارشان واجد ارزش‌هاي معماري است، مطرح بوده است؛ نگرش‌ها و ديدگاه‌ها مختلف است، ما هم طبيعتا از اين گروه مستثني نيستيم. دغدغه معماري ايراني به عقيده من دغدغه ارزشمندي است و هويت معماري ايراني دغدغه هر معماري است ولي رسيدن به آن كار آساني نيست. جواب‌هاي ساده زياد به اين كار داده شده و همين كار جواب دادن به اين سوال را سخت كرده است. به نظر من تداوم گذشته و نگاه به آن، ولي با توجه به آينده مي‌تواند در اين باره كمك‌مان كند.
و جريان جهاني مساله چه مي‌شود؟
من معتقدم ما بايد به داشته‌هاي خودمان تكيه كنيم ولي با نگاه به آينده و اين حركتي است كه گروهي دارد تامين مي‌شود و برآيند كارهايي است كه معماران ديگر دارند و همين شرايطي كه به عقيده من از طريق مسابقه معمار ايجاد شده كمك مي‌كند كه اين ارزش‌هاي فردي كارها تبديل شود به يك تجربيات ارزشمند، براي جامعه معماري ايران.
شما جوابي داديد كه مثلا مي‌تواند جواب آمريكايي جنوبي باشد. يعني شما معتقديد كه ما معماري خودمان را مي‌توانيم حائز مولفه‌هايي كنيم كه براي جهان قابل قبول باشد.
بله شكي نيست.
بعضي‌ها معتقدند كه هيچ مرز بندي در قرن بيست و يك وجود ندارد و چيزي به نام معماري محلي و بومي‌ديگر معنا نمي‌دهد. يعني ما ايده‌هايي داريم كه جهاني است و اصلا متاثر از موتيوهاي خيلي ايراني هم نيست!
به عقيده من موفق ترين معمارها و معماري‌ها، آنهايي بودند كه خودشان بودند و كمتر تظاهر كردند. هر چه در معماري بتوانيم صادق باشيم موفق تر هستيم. ولي اگر اين اتفاق نمي‌افتد و در خيلي از سخنراني‌ها به معماران انتقاد مي‌شود كه چرا ايراني نيستند، اين است كه صادقانه ايراني بودن در شرايط فعلي كار سختي است. چقدر ما در لباس پوشيدن، غذا خوردن، حركاتمان و... ايراني هستيم؟!
جايگاه جنبه‌هاي تئوريك، معماري‌نويسي يا نقد معماري، در اين روند مد نظر شما كجاست؟ خودتان دست به قلم هستيد يا نه؟ و آيا نوشتن مي‌تواند در كار معمار موثر باشد؟
شكي نيست كه همه اينها به جاي خودشان ارزشمند و موثر هستند و اتفاقا ما در اين زمينه نياز به كساني داريم كه بتوانند حاصل تجربيات معماري را طبقه‌بندي و به جامعه ارائه كنند. همه جاي دنيا در كنار معماراني كه به فعاليت حرفه‌اي مي‌پردازند، كساني هستند كه مي‌توانند آنها را تحليل كنند و در كنار آن ارزشش كمتر از كار معماري نيست، به هر حال عده‌اي انتخاب مي‌كنند ساختن را و عده‌اي انتخاب مي‌كنند نوشتن را.
من درباره تلفيق اينها مي‌پرسم!
بله به اين مساله معتقدم ولي نه اين كه يك معمار لزوما بنشيند و بنويسد. مي‌تواند با كارش مولف باشد.

P تبلیغات
دانشگاه آزاد اسلامی واحد امارات در رشته کارشناسی ارشد شهرسازی دانشجو می پذیرد
 مسترکلاس تخصصی ژورنالیسم در حوزه شهر و معماری