:: صفحه‌ی اول     :: درباره‌ی ما     :: تماس با ما
سه شنبه، ۲ بهمن ۱۳۹۷
:: English Section
P گزارش
معماري در خدمت گردشگري

به نظر مي رسد ميل و رغبت عمومي در سطح جهان براي ايجاد ارتباط ميان معماري و گردشگري به سرعت در حال افزايش است و بايستي در آينده به انتظار نمونه هاي بيشتري از آثار معماري كه در راستاي تحقق اهداف صنعت گردشگري طراحي و ساخته مي شوند، نشست

كمال يوسف پور - در سالهاي اخير، موفقيت برخي آثار معماري در جذب گردشگران به شهرهاي بعضا غيرمطرح و ناشناخته، موجب توجه جهاني به نقش معماري در رونق و توسعه گردشگري شده است، به طوري كه مديران موزه ها و شهرداران سراسر جهان در تلا ش هستند تا با به خدمت گرفتن معماران مطرح و مشهور عصر حاضر، جهت طراحي آثار معماري گيرا و تماشايي، نقشه فرهنگي كره خاكي را تغيير دهند. بر اين اساس است كه امروزه معماري و گردشگري بيش از پيش با هم ارتباط يافته اند و اين ارتباط زمينه هاي شكل گيري گرايشي نوين در معماري را فراهم ساخته است كه منتقدان از آن با عنوان Architourism نام مي برند كه در فارسي مي توان آن را به معماري گردشگري يا معماري براي گردشگري ترجمه كرد. آنچه در ادامه مي آيد، نگاه كوتاهي است به برخي از مهمترين نمونه هاي معماري گردشگري در سطح جهان...
موزه هنر - سینسیناتی - ظه حدیدرابطه ميان معماري و گردشگري به هيچ وجه رابطه جديدي نيست و پيشينه آن به برگزاري تورهاي بزرگ اروپا در فاصله ميان قرن هاي 17 تا۱۹ برمي گردد. مسافران اين تورها كه عمدتا از اهالي ثروتمند آمريكاي شمالي و اروپا بودند، در جريان سفر به پاريس، فلورانس، رم، ونيز، لندن، آتن و ديگر پايتخت هاي بزرگ تمدن اروپايي، با هنر و معماري بزرگ اروپا آشنا مي شدند، اما امروزه نوع جديدي از تورهاي بزرگ در حال رواج يافتن است و مسافران به جاي توجه به كليساهاي رفيع و ساختمان هاي عمومي بزرگ از قبيل كليساي سن پيتر در رم و موزه لوور در پاريس، با بازديد از جالب توجه ترين ساختمان هاي جديد كه توسط معماران در قيد حيات طراحي شده اند، به تجليل از فرهنگ معاصر مي پردازند. بي جهت نيست كه گردشگران در سفر به انگلستان در انديشه بازديد از موزه مدرن بريتانيا هستند كه توسط نورمن فاستر طراحي شده است، نه بازديد از لندن قديم.
مركز تجارت جهاني كه در سال 1973 ساخته شده بود، يكي از اولين نمونه هاي معماري معاصر محسوب مي شود كه به عنوان يك جاذبه گردشگري مورد توجه گردشگران قرار گرفت، جاذبه اي كه تنها در اواخر دهه 1990 اهميت قابل توجهي پيدا كرد. از آنجا كه آسمانخراش همانند موسيقي جاز يك محصول آمريكايي است و بهترين نمونه هاي آن در اين كشور وجود دارد، برج هاي دو قلوي مركز تجارت جهاني، به عنوان نمودهاي بارز فرهنگ معاصر آمريكايي، يكي از مشهورترين جاذبه هاي گردشگري شهر نيويورك به شمار مي رفتند. از اين رو گردشگران به جاي اينكه فقط از بناهاي يادماني بر جاي مانده از دوره هاي پيشين همچون ساختمان امپايراستيت يا مركز راكفلر بازديد كنند، به سمت برج ها كشيده مي شدند. برج هاي دوقلو، ساختمان هايي بودند كه منتقدان معماري محلي بيشتر علا قه مند بودند كه مردم از آنها متنفر باشند، اما از ديدگاه بسياري از گردشگران، آنها به شيوايي از زمان و مكانشان سخن مي گفتند. اگرچه بعد از حوادث 11سپتامبر، برنامه ها و طرح هاي آينده سايت اين برج ها نامشخص است، اما بدون شك اين سايت در آينده نيز به عنوان بازتابي از آرمان ها و ارزش هاي نيويورك بعد از 11سپتامبر، يكي از جاذبه هاي شگرف اين شهر خواهد بود.
بي شك مهمترين ساختماني كه انگيزه ها و زمينه هاي لا زم را براي توسعه معماري گردشگري ايجاد كرد، موزه گوگنهايم فرانك گري در بيلبائو اسپانياست كه در سال 1997 ساخته شد. به جرات مي توان گفت كه تا پيش از اين، هرگز ساختماني از چنين قدرت كيميايي كه يك شهر كوچك استاني در منطقه باسك اسپانيا را به بازيگر عمده جريان هنر و فرهنگ جهاني تبديل كند، برخوردار نبوده است . طراحي موزه گوگنهايم بيلبائو، همانند موزه گوگنهايم فرانك لويدرايت در نيويورك كه طرح آن مربوط به سالهاي پيش است، يك رويداد فوق العاده و استثنايي در تاريخ معماري محسوب مي شود. بازديد بي سابقه تورهاي هنر و معماري از شهر و جمعيت زياد گردشگران كه تاثير شگرفي بر اقتصاد محلي داشته است، همگي نشانگر موفقيت بيلبائو هستند، البته بايستي به اين نكته توجه داشت كه درموفقيت بيلبائو، به عنوان پديده اي كه به شهرت جهاني دست يافته، پوشش رسانه اي فراگير، ساختمان گيرا و فتوژنيكخوش عكس) موزه گوگنهايم و خالق سنت شكن آن نيز تاثير به سزايي داشته است. موزه گوگنهايم علا وه بر اينكه موفقيت شگرفي در جذب فيزيكي مردم به اين منطقه داشته، در جلب توجه جهانيان به يك مكان دور، گمنام و متفاوت نيز بسيار موثر بوده است، اما اين توجه جهاني داراي يك جنبه منفي نيز هست، چرا كه موزه گوگنهايم در بيلبائو، به عنوان يك نماد شهري، بارها از سوي جدايي طلبان باسك تهديد به بمبگذاري شده است.
موزه تيت مدرن در انگلستان نيز از موزه هايي است كه به منظور جلب توجه گردشگران ، توجه ويژه اي به معماري داشته است. مديران موزه طي بررسي هايي به اين نتيجه رسيدند كه اين موزه براي رقابت از نظر تعداد بازديدكنندگان) با مادر شهر لندن كه از موزه هاي متعددي برخوردار است و تا به حال هرگز مشكلي در جلب توجه گردشگران نداشته است، نيازمند يك ساختمان تماشايي جديد در كنار فضاي موجود است. بدين ترتيب طراحي اين ساختمان به مسابقه گذاشته شد و در يك مسابقه بين المللي كه تعداد زيادي از مطرح ترين نام هاي معماري امروز در آن شركت كرده بودند، طرح شركت سوئيسي هرزوگ و دمورن برگزيده شد كه اين شركت در ماه مه همان سال برنده جايزه معتبر معماري پريتزكر شد. با افتتاح ساختمان جديد در بهار سال 2000، در حالي كه مديران موزه انتظار بازديد تقريبا 1/5 ميليون نفر را داشتند، تعداد بازديدكنندگان از موزه، به مرز 5 ميليون نفر رسيد. يقينا اين استقبال قابل توجه و غيرمنتظره بيشتر حاصل كار بزرگ و برجسته هرزوگ و دمورن بود.
موفقيت محسوس و فوق العاده اين پروژه و ديگر پروژه هاي جديد، موردتوجه شديد شهرداران و مديران موزه ها در اقصي نقاط جهان قرار گرفته است، به طوري كه آنها علا قه مند هستند از طريق اين شيوه قابل اطمينان و تازه آزموده شده، شهرها و موزه هايشان را به سطح شهرها و موزه هاي بزرگ جهان برسانند.
بازديد بي سابقه تورهاي هنر و معماري از شهر و جمعيت زياد گردشگران كه تاثير شگرفي بر اقتصاد محلي داشته است، همگي نشانگر موفقيت بيلبائو هستند
در حال حاضر فقط در ايالا ت متحده 40 ،موزه در مراحل مختلف اجرايي، از ساخت ساختمان جديد تا افزودن بخش هاي الحاقي به ساختمان موجود، وجود دارند كه اكثرا توسط معماران به نام طراحي شده اند. در همين راستا، شهرهاي غير مطرح آمريكا از قبيل ميلواكي و اوكلند در ايالت كاليفرنيا ، به منظور ايجاد جاذبه براي گردشگران، اقدامات و سرمايه گذاري هاي كلا ني در زمينه معماري انجام داده اند. شهرداران اين شهرها با افزودن بخش هاي الحاقي تنديس وار به موزه هنر ميلواكي و كليساي مسيح اوكلند كه هر دو توسط سانتياگو كالا تراوا، معمار اسپانيايي طراحي شده اند، در صدد جلب توجه گسترده جهانيان به اين دو شهر هستند.
همچنين كالا تراوا اخيرا طراحي شهر اسپانيايي علم وهنر در والنسيا، بزرگترين پروژه فرهنگي اروپا و يك فرودگاه جديد و زيبا در بيلبائو اسپانيا را به انجام رسانيده كه برخي معتقدند، اهميت و اعتبار موزه گوگنهايم گري را كه در نزديكي آن قرار دارد، تحت الشعاع قرار داده است.
برلين كه امروزه پس از پشت سرگذاشتن سالهاي پرفراز و نشيب و دوران اتحاد، در حال عرض اندام دوباره به عنوان يكي از پايتخت هاي اصلي اروپاست، با قدرت و موفقيت در حال نوسازي است و شايد تنها شهري باشد كه گرايش معماري براي گردشگري در آن، بيش از ديگر شهرها تبلور عيني يافته است. پروژه هاي اخير معماري برلين همانند فيلم هاي هاليوود به وسيله نام هاي معروفي كه به همراه خود يدك مي كشند، شناخته و مطرح شده اند. از برجسته ترين اين پروژه ها مي توان به رايشتاگ مجلس آلمان) كه از نو توسط نورمن فاستر طراحي شده، سفارت هلند اثر رم كولهاس معمار هلندي)، ساختمان سرپرستي بانك DG اثر فرانك گري ، پل Kronprizen اثر سانتياگو كالا تراوا و بازسازي كوي پوتسدام پلا تز كه با مشاركت چندين معمار و به سرپرستي رنزو پيانومعمار ايتاليايي) به انجام رسيده است، اشاره كرد.
به عنوان يك نمونه بارزتر ديگر در استفاده از طراحي براي مطرح كردن يك شهر، مي توان به تجربه توكيو اشاره كرد كه مدت ها از سوي غالب مسافران جهان مورد بي توجهي قرار گرفته بود، مركز هنري موري در توكيو كه اخيرا طرح رويايي آن ريخته شده و قرار است بزرگترين و باشكوه ترين موزه هنر و فرهنگ قرن باشد، فهرستي از بهترين استعداد هاي بين المللي طراحي را براي به ثمر رساندن اهداف بلند پروازانه اش در زمينه هاي مختلف عمراني، فرهنگي و برنامه ريزي شهري در كنار هم گرد آورده است. بروس نائو، طراح كانادايي، به همراه ريچارد گلوكمن، معمار آمريكايي، ترنس كنران، استاد انگليسي طراحي و فوميهيكو ماكي، طراح ژاپني، گروه مشتركي را براي طراحي اين مجموعه تشكيل داده اند. مائو معتقد است كه بخشي از نقش او در اين پروژه، ايجاد ارتباط ميان فرهنگ معاصر توكيو با جهان پهناور بيرون و همزمان با آن، تشويق ساكنان محلي است به اينكه شهر محل اقامتشان را با نگاه و روشي جديد مورد تفكر و ملا حظه قرار دهند. اين نگاه جديد نبايد صرفا به پيشينه اي از آنچه در شهر وجود دارد، معطوف شود، بلكه بايستي در اين نگرش، تدوين مانيفستي براي آينده احتمالي شهر نيز مورد توجه قرار گيرد. وي مي گويد: اگر شما در زمينه گردشگري، يك نگاه مقايسه اي به توكيو و ديگر شهرهاي جهان داشته باشيد، برخلا ف انتظار درخواهيد يافت كه آمار و ارقام مربوط به جذب گردشگر در توكيو، در مقايسه با شهرهايي همچون پاريس يا لندن يا نيويورك، در سطح بسيار پاييني قرار دارد. البته بايستي توجه داشت كه علت بالا آمار جذب گردشگر در اين شهرها، برخورداري آنها از انواع زيرساخت هاي لا زم بودن براي توسعه گردشگري است كه اين زير ساخت به آساني و به يكباره فراهم نشده اند. بدين ترتيب پيش بيني ساختماني همچون مركز هنري موري، در واقع بخشي از فرآيند برنامه ريزي و ارزيابي مجدد زيرساخت هاي شهري در توكيو محسوب مي شود.
همزمان با اين اقدامات، گوگنهايم نيز در لا س وگاس با موزه جديدي كه توسط رم كولهاس طراحي و در اكتبر 2004 افتتاح شد، مرزهاي ميان معماري متعالي و گردشگري را كمرنگتر كرده است. در كانادا نيز موزه سلطنتي انتاريو اقداماتي را براي گزينش يك معمار جهت طراحي پروژه 200 ميليون دلا ري توسعه و مرمت اين موزه آغاز كرده است. اگرچه مدت هاست شايعه شده گالري هنر اونتاريو درصدد درخواست از فرانك گري، اهل سابق تورنتو، براي طراحي بخش الحاقي موزه است.
با توجه به آنچه گفته شد، به نظر مي رسد ميل و رغبت عمومي در سطح جهان براي ايجاد ارتباط ميان معماري و گردشگري به سرعت در حال افزايش است و بايستي در آينده به انتظار نمونه هاي بيشتري از آثار معماري كه در راستاي تحقق اهداف صنعت گردشگري طراحي و ساخته مي شوند، نشست.
zibashahr

P تبلیغات
دانشگاه آزاد اسلامی واحد امارات در رشته کارشناسی ارشد شهرسازی دانشجو می پذیرد
 مسترکلاس تخصصی ژورنالیسم در حوزه شهر و معماری